Noworodek

Już w pierwszej minucie życia, a więc bezpośrednio po urodzeniu, ocenia się stan zdrowia noworodka. Służy do tego skala Apgar.

Objawy0 pkt1 pkt2 pkt
Akcja sercabrakponiżej 100 na minutęponad 100 na minutę
Oddechbrakłapiący/nieregularny, płytkiregularny/donośny krzyk
Napięcie mięśni kończynwiotkiesłabe ruchy kończynsilne, aktywne ruchy
Odruch na wprowadzenie cewnika do nosabrak odruchulekki grymaskaszel, kichanie
Barwa skóryblada/bladosinagłowa i tułów różowe, kończyny sineróżowa

Każdy z objawów zamieszczony w tabeli punktuje się w skali 0-1-2 pkt.

Następnie dodaje się punkty i ocenia stan noworodka w skali od 1 do 10. Ocenę tę przeprowadza się pod koniec pierwszej minuty po urodzeniu i ewentualnie powtarza po 5, 10, 15 i 30 minutach.

Liczba punktów od 8 do 10 charakteryzuje noworodka w dobrym stanie zdrowia. Za graniczną wartość przyjmuje się 7 punktów, stwierdzając zaburzenia krążeniowo-oddechowe oraz metaboliczne.

NoworodekPo urodzeniu poza oceną wg skali Apgar, dziecko jest ważone, mierzona jest długość ciała noworodka oraz obwód jego głowy i klatki piersiowej. Te parametry pozwalają w kolejnych tygodniach i miesiącach na obserwację prawidłowości rozwoju dziecka. Przeciętny ciężar urodzeniowy donoszonego i dojrzałego noworodka wynosi około 3500 g a przeciętna długość ciała to około 51cm. Obwód klatki piersiowej jest średnio o 2 cm mniejszy niż obwód głowy. Oceniana jest również wielkość ciemienia tylnego (szerokość maksymalna na opuszkę palca) i ciemienia przedniego (szerokość zazwyczaj od 1 do 3 cm). Ciemię tylne zarasta około 6 tygodnia życia (najpóźniej do 4 miesiąca), a ciemię przednie zarasta między 10 a 18 miesiącem życia. Wielkość i zarastanie ciemienia przedniego jest bardzo istotne i będzie kontrolowane przez pediatrę lub lekarza rodzinnego przy każdej wizycie dziecka w poradni.

W szpitalu wykonywane są również testy przesiewowe:

  • badanie słuchu
  • ocena stawów biodrowych pod kątem dysplazji wrodzonej
  • badanie krwi pozwalające na wczesne wykrycie zagrożenia ciężką chorobą metaboliczną – fenyloketonurią. Rozpoznanie jej po urodzeniu i zastosowanie tzw. diety eliminacyjnej bez fenyloalaniny (szkodliwego aminokwasu) zapewnia dziecku z tą chorobą prawidłowy rozwój fizyczny i psychiczny.
  • badanie krwi mające na celu wykluczenie wrodzonej niedoczynności tarczycy.

W okresie pierwszych dwóch tygodni po porodzie odbywają się wizyty patronażowe położnej środowiskowej i lekarza pediatry lub lekarza rodzinnego. Mają one na celu dalszą obserwację zdrowia i rozwoju psychoruchowego dziecka oraz jego adaptacji do środowiska zewnętrznego.

Lekarz w czasie wizyty zapoznaje się z dokumentacją okresu okołoporodowego, a następnie bada dziecko. Ocenia stan układu nerwowego sprawdzając obecność odruchów noworodkowych takich jak odruch ssania i szukania, chwytny, Moro oraz odruch podparcia i chodu automatycznego. Ocenia również kolor skóry (ewentualne zażółcenie powłok), jej wygląd i napięcie oraz sprawdza stan pępka i kikuta pępowinowego, aby wykluczyć stan zapalny. Bada również stan jamy ustnej (pleśniawki), narządy klatki piersiowej i jamy brzusznej, napięcie mięśni, stawy biodrowe i zewnętrzne narządy płciowe. U chłopców istotne jest sprawdzenie obecności jąder w mosznie. Lekarz wydaje skierowanie do Poradni Preluksacyjnej w celu dalszej kontroli stawów biodrowych i ewentualnie do innych przychodni specjalistycznych jeżeli stan dziecka tego wymaga.

Lekarz rodzinny lub pediatra informuje rodziców o obowiązkowych i zalecanych szczepieniach. Pierwsze szczepienie w poradni ma miejsce po ukończeniu przez niemowlę 6 tygodnia życia. W czasie kolejnych wizyt będą wykonywane pomiary masy ciała, długości, obwodu głowy i klatki piersiowej oraz oceniana wielkość ciemienia. Lekarz oceni również stan rozwoju psychoruchowego dziecka oraz narządy wewnętrzne i zakwalifikuje dziecko do szczepienia zgodnie z kalendarzem szczepień.