Biegunka

Biegunka i wymioty są jednymi z objawów ostrego zakażenia przewodu pokarmowego.

Biegunkę rozpoznajemy wówczas gdy dziecko oddaje więcej niż 3 stolce dziennie, które są luźne, wodniste lub zawierają śluz, krew lub ropę. Należy pamiętać o tym, że noworodek i niemowlęta karmione piersią mogą oddawać w ciągu doby kilka do kilkunastu stolców i w takich przypadkach patrzymy czy ilość oddawanych stolców nie zwiększyła się nagle lub czy nie zmienił się ich charakter i zabarwienie.

Najczęstszą przyczyną występowania ostrych biegunek u dzieci są zakażenia wirusowe a szczególnie wywołane przez rotawirusy. Zdecydowanie rzadziej przyczyną są bakterie, pierwotniaki czy pasożyty.

Wystąpieniu biegunki często towarzyszą wymioty, podwyższona temperatura i bóle brzucha. Najniebezpieczniejsze jest zachorowanie u niemowląt i małych dzieci bo dochodzić może do utraty wody i elektrolitów co prowadzi do szybkiego odwodnienia. U niemowląt wystarczy kilka godzin aby stan dziecka z dobrego przeszedł w ciężki. Skóra robi się wtedy szara, oddech się przyspiesza, zapadają się gałki oczne, zapada się ciemiączko, dziecko staje się apatyczne, mało ruchliwe. Język jest wysuszony a skóra zmniejsza swoją jędrność i sprężystość.

Dlatego podstawowym działaniem w biegunce jest nawadnianie dziecka. W domowym leczeniu należy podawać dziecku płyny w większej ilości niż zazwyczaj, żywić jak do tej pory i obserwować czy nie pojawią się objawy odwodnienia. Do nawadniania doustnego najlepiej nadają się płyny o specjalnym składzie, które można kupić w aptece – tzw. doustne płyny nawadniające bądź saszetki do rozpuszczenia w wodzie (Dicodral Liquido, Floridral, Gastrolit, Hipp ORS 200, Humana elektrolit, Orsalit i inne).Warto je trzymać na wszelki wypadek w domowej apteczce. Można też podawać do picia wodę lub słabą herbatkę. Dziecko może pić bez ograniczeń ale z zasady przyjmuje się, że dziecko poniżej 2 roku życia powinno po każdym oddaniu luźnego, wodnistego stolca wypić dodatkowo 50 do 100 ml płynu a dziecko w wieku powyżej 2 lat do 10 roku życia wypić 100 do 200 ml płynów. Nie powinno się podawać gotowych soków owocowych czy coca-coli i innych napojów gazowanych.

Jeżeli niemowlę jest karmione piersią, to niezależnie od sposobu nawadniania, przez cały okres trwania biegunki powinno się kontynuować karmienie naturalne. U niemowlęcia karmionego sztucznie mlekiem modyfikowanym można kontynuować jego podawanie co ok. 3 godziny chyba że występują cechy odwodnienia. Wówczas stosuje się tzw. przerwę wodną podając dłużej płyny doustnie lub w warunkach szpitalnych płyny dożylnie. U dzieci starszych lepiej zastosować lekką dietę, podając mniejsze porcje podawane częściej np. 6-7 razy na dobę. Jeżeli biegunce towarzyszą wymioty, płyny należy podawać często, małymi porcjami łyżeczką a czasami nawet pipetką. Obecność wymiotów nie jest przeciwwskazaniem do nawadniania doustnego.

Biegunki zwykłe nie wymagają badania bakteriologicznego stolca natomiast jeśli w stolcu stwierdza się krew, biegunka trwa dłużej niż 2 tygodnie, ma ciężki przebieg z odwodnieniem lub jeśli dochodzi do epidemii, wykonuje się posiew kału.

W leczeniu ostrej biegunki najważniejsze jest nawadnianie, antybiotyki stosuje się tylko w wybranych przypadkach. Nie zaleca się podawania dzieciom leków przeciwbiegunkowych a w szczególności leków adsorbujących toksyny bakteryjne np. węgla aktywowanego czy leków hamujących motorykę przewodu pokarmowego np. loperamidu. Można natomiast podać probiotyki.

Jeżeli wystąpią przedstawione poniżej objawy należy natychmiast skontaktować się z lekarzem:

  • suchy język

  • wybitnie wzmożone pragnienie

  • zapadnięte gałki oczne

  • rzadkie i skąpe oddawanie moczu (brak moczu lub mokrej pieluszki przez 4-6 godzin u niemowlaka, 6-8 godzin u dziecka starszego)

  • chrypka aż do bezgłosu

  • zaburzenia stanu świadomości ( rozdrażnienie, apatia, senność)

  • liczne, wolne, „strzelające” stolce, prowadzące do dużej utraty płynów

  • intensywne wymioty

  • gorączka >38°C u niemowląt <3. miesiąca życia lub >39°C u dzieci starszych

  • niechęć do jedzenia i picia

  • obecność krwi w stolcu

  • brak poprawy po domowym leczeniu

W takiej sytuacji dziecko najprawdopodobniej będzie wymagało hospitalizacji.

Najlepszym sposobem zapobiegania zakażeniom przewodu pokarmowego jest przestrzeganie elementarnych zasad higieny oraz zasad sanitarnych podczas przygotowywania jedzenia.

Znajdź nas

Formularz kontaktowy

TPK Teleplatforma Pierwszego kontaktu

Jeden bezpłatny numer
dla całej Polski

Nowy Numer

Uwaga nastąpiła zmiana numerów telefonicznych do Rejestracji, obecnie, aby dodzwonić się do Przychodni proszę wybrać numer: